Tuesday, October 02, 2018

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΜΦΥΛΙΟΣ: ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙXΕΙΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ

Μα απόφαση του Τσακαλώτου η 9η μεραρχία και άλλες μονάδες μεταφέρθηκαν στην Πελοπόννησο με επικεφαλής τον αντιστράτηγο Θ. Πεζόπουλο. Στις 10/12/1948 ο Τσακαλώτος είχε εγκατασταθεί στην Κόρινθο.
Το σχέδιο επιχείρησης ονομάζεται «ΠΕΡΙΣΤΕΡΑ» που καταστρώθηκε από Έλληνες αξιωματικούς υπό την επίβλεψη του στρατηγού Δ. Γιατζή και την εποπτεία του Αμερικάνου στρατηγού Βαν Φλητ.
Αρχίζει μια νέα εκστρατεία από νότια προς βόρεια μέχρι τα σύνορα αλλά όχι από τη Στερεά Ελλάδα αλλά από την Πελοπόννησο. Οι εκκαθαριστικές επιχειρήσεις αρχίζουν 19/12/1948.

Πρώτη κίνηση, μετακίνηση 10-δων χιλ. στρατού, πλήρως εξοπλισμένου με σύγχρονα μέσα για αντιμετώπιση 3.000 μαχητριών και μαχητών του ΔΣ που στερούνταν και τα στοιχειώδη. Το Δεκέμβρη του 1948 οι κυβερνητικές δυνάμεις συγκροτούνταν από την 9η μεραρχία και τις 3 ταξιαρχίες της, 2 μοίρες ορεινών καταδρομών, ένα σύνταγμα πυροβολικού, ένας λόχος μηχανικού και 130 αποσπάσματα χωροφυλακής. Ο κυβερνητικός στρατός συγκροτείτο από 10.000 λοκατζήδες, στρατιώτες και χωροφύλακες και έφθανε τις 40.000 μαζί με τις υπάρχουσες δυνάμεις. Την εποχή εκείνη υπήρχαν στην Πελοπόννησο 50 παρακρατικές οργανώσεις
Η 3η μεραρχία του ΔΣ με 3 τοπικά αρχηγεία, Αχαΐας, Ηλείας και Αργολιδοκορινθίας οδηγήθηκε στην τελική αναμέτρηση με άλυτα τα προβλήματα του ανεφοδιασμού (τρόφιμα, ιματισμός, οπλισμός, πυρομαχικά) και των εφεδρειών. Η κατάσταση αυτή μαζί και με τη βαρυχειμωνιά σφράγισαν και την έκβαση της σύγκρουσης.

Δεύτερη κίνηση, η απομόνωση της Πελοποννήσου, κανείς δεν μπορούσε να βγει ή να μπει χωρίς την άδεια της αστυνομίας. Στα λιμάνια και στον Ισθμό γινόταν αυστηρός έλεγχος ταξιδιωτών και φορτίων.

Τρίτη κίνηση, μαζικές συλλήψεις  όσων θεωρούνταν ύποπτοι, συλλαμβάνονταν μυστικά και μαζικά αδιακρίτως οποιονδήποτε είχαν υπόνοια ότι δεν ήταν εθνικόφρονας. Την 27/12/1948 είχαν συλληφθεί 4.500, 2.500 είχαν μετακινηθεί στη Μακρόνησο και στο Τρίκερι. Ο αριθμός θεωρήθηκε μικρός. Οι ΗΠΑ πίεζαν για περισσότερες συλλήψεις.

20/10/1948, ο στρατιωτικός νόμος επεκτάθηκε σε ολόκληρη την Πελοπόννησο και εκδόθηκε διαταγή απαγόρευσης των συγκεντρώσεων και της κυκλοφορίας τις νυχτερινές ώρες.

29/12/1948, στου Πλανητέρου ο κυβερνητικός στρατός επιτέθηκε με μεγάλες δυνάμεις αλλά χωρίς σοβαρό αποτέλεσμα. Τα πυρά κατευθύνονταν μέσα στο Χωριό με θύματα αθώους κατοίκους του.

 20/1/1949, ολοήμερη μάχη στην Γλόγοβα Γορτυνίας μεταξύ κυβερνητικού στρατού και επίλεκτων τμημάτων του ΔΣ όπως η Σχολή Αξιωματικών, το τάγμα Αρίστου Καμαρινού, το λόχο αρχηγείου μεραρχίας και ίσως και άλλους. Ο κυβερνητικός στρατός χρησιμοποίησε όλα τα μέσα (όλμους, πυροβολικό, αεροπορία κ. ά.).. Ο ΔΣ άντεξε.

 21/1/1949, η 3η Μεραρχία του ΔΣ σχεδιάζει την κατάληψη του Λεωνιδίου όπου υπάρχουν εγκατεστημένες κυβερνητικές δυνάμεις με μεγάλες ποσότητες οπλισμού και πυρομαχικών.

 23/1/1949, λόχος του τάγματος Καμαρινού κινείτο προς Τριταία υπό τον Πέτρο Κατσουλιέρη.

 26/1/1949, Ο παραπάνω λόχος μαζί με τη διοίκηση της 3ης μεραρχίας του ΔΣ, το λόχο ασφαλείας της, και τη σχολή αξιωματικών συγκρούονται στην περιοχή Πόρτες  - Σανταμέρι, σκοτώνονται οι Πανούσης και Κατσουλιέρης. Ο σχηματισμός συνεχίζει την πορεία τους.

 9/2/1949, δύναμη 350 ανδρών του ΔΣΕ υπό τον αν/χη Σαρηγιάννη συγκρούεται με ισχυρές κυβερνητικές δυνάμεις στο Μαζαράκι Ηλείας. Τα πυρομαχικά εξαντλούνται και οι μαχητές υποχωρούν.

 Στις αρχές Μάρτη 1948 ο κυβερνητικός στρατός ανακάλυψε στη θέση Λαγκάδα Δεχουνίου το τυπογραφείο του ΔΣ Πελοποννήσου.
7/3/1949, διάλυση του τάγματος Μπουραζάνη στην περιοχή Αλφειού και εκτέλεση Μπουραζάνη.

 10/3//1949, στο Σαϊτά εντοπίστηκε αντάρτικη ομάδα συγκροτούμενη από τους αξιωματικούς Νίκο Ανδριανόπουλο, τον υπολοχαγό Ανδρέα Γκότση και την ανθυπολοχαγό Γιώτα Κωστοπούλου κ. α. Οι δύο τελευταίοι ήταν αρραβωνιασμένοι. Ο Ανδριανόπουλος αυτοκτόνησε. Τον Γκότση και τη Κωστοπούλου τους τραυμάτισαν σοβαρά, στη συνέχεια τους εκτέλεσαν. Τα κεφάλια τους τα πήγαν στο Μάτι Κορινθίας ως τρόπαιο. Αυτό ήταν το τέλος της φλογερής μαχήτριας Γιώτας Κωστοπούλου. Λίγες μέρες μετά συνέλαβαν και εκτέλεσαν και τον αδελφό της Κώστα Κωστόπουλο που ήταν στέλεχος της πολιτοφυλακής. Ένας τρίτος αδελφός ο Σωτήρης είχε σκοτωθεί στο Χελμό τον Απρίλιο του 1948. Η 15-χρονη αδελφή τους συνελήφθη, κλείστηκε σε στρατόπεδο και πέρασε στρατοδικείο.    

 13 – 14/3/1949, έγινε μάχη μεταξύ τμήματος του ΔΣ και ισχυρής δύναμης του κυβερνητικού στρατού – 9ης μεραρχίας στο ύψωμα «ΔΡΑΚΟΒΟΥΝΙ». Ο κυβερνητικός στρατός περικύκλωσε και αιφνιδίασε το αρχηγείο του ΔΣ Πελοποννήσου. Σκοτώθηκαν 50 αντάρτες και άλλοι 50 αιχμαλωτίστηκαν. Μεταξύ των σκοτωμένων ήταν και ο Κώστας Μπασακίδης.

 10/4/1949, η 9η μεραρχία εγκαταλείπει την Πελοπόννησο. Η «εκκαθάριση» της Πελοποννήσου είχε ολοκληρωθεί.
Την ίδια μέρα 6-μελης ομάδα ανταρτών, με επικεφαλής το Γιάννη Κατσικόπουλο κινούμενη από το Χελμό προς το Δ. Μαίναλο, προκειμένου να ενωθεί με τα τμήματα του εκεί αρχηγείου ή με τη διοίκηση της 3ης μεραρχίας του ΔΣ, συγκρούεται στη ΧΕΛΩΣΠΗΛΙΑ Λυκούριας. Μετά από 2-ωρη μάχη συλλαμβάνονται δύο μαχητές και μια μαχήτρια. Οι Γιάννης Κατσικόπουλος – Βελιάς, Σπήλιος Τεμπέλης  - δάσκαλος και Σταύρος Ντεκάκος αυτοκτονούν.

 Το Μάιο του 1944 το αντάρτικο στην Πελοπόννησο είχε εξαλειφτεί.
Μετά το τέλος των εκκαθαρίσεων το δράμα των συμμετεχόντων, των οικογενειών τους κ. ά. συνεχίζεται στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, τα στρατοδικεία, με τις φυλακίσεις και τις εκτελέσεις.

Κώστας Μπασακιδης, την Άνοιξη του 1947 αναλαμβάνει διοικητής στο Αρχηγείο Πελοποννήσου. Πολιτικός Επίτροπος ήταν ο Β. Ρογκάκος, Καπετάνιος ο Λ. Γιαννούκος.

Labels: